Philanews 2026 N°4

Philanews Gelimiteerde postzegeluitgifte 18 Echte spechten in onze natuur Uitgiftedatum 26/10/2026 Wereldwijd zijn er meer dan 200 soorten spechten, waarvan er vijf op regelmatige basis in België leven en broeden. Deze ‘roffelaars’ krijgen nu elke een postzegel met QR-code zodat je hun roep en geroffel kan beluisteren. Thema Voorverkoop Zaterdag 24 oktober 2026 in Marche-en-Famenne Afstempeling uitgiftedatum Maandag 26 oktober 2026 in Brussel Tok, tok, tok… wie zit daar op de postzegel? Hoe onderscheid je een grote bonte specht van een middelste bonte specht? En waaraan herken je een groene specht nog voor je hem hebt gezien? De nieuwe postzegeluitgifte Echte spechten in onze natuur doet veel meer dan vijf vogels afbeelden. Het postzegelblaadje nodigt uit om te vergelijken, te ontdekken én te luisteren. Dankzij een QR-code hoor je namelijk de roep van elke soort. J De vijf afgebeelde soorten hebben elk hun eigen karakter. De grote bonte specht is veruit de bekendste en voelt zich even goed thuis in bossen als in tuinen. De zwarte specht, de grootste van Europa, houdt dan weer van oude bossen met dikke bomen waarin hij zijn nestholtes uithakt. De groene specht zoekt zijn voedsel opvallend vaak op de grond, waar hij met zijn uitzonderlijk lange tong bosmieren verzamelt. De middelste bonte specht en de kleine bonte specht zijn veel moeilijker te spotten. Wie hun roep leert herkennen, maakt volgens De Raedt veel meer kans om ze ook echt te zien. Een lust voor het oog… Op het eerste gezicht lijken de postzegels vooral fraaie natuurillustraties, maar wie langer kijkt ontdekt tal van details. De achtergrond bestaat niet uit een willekeurig bosdecor. De Raedt verwerkte er subtiele verwijzingen in naar zijn eigen werkwijze: kleurstalen, penseelproeven, potloodschetsen en zelfs de typische gangen die houtwormen in hout achterlaten. "Ik wou toch in die achtergrond heel subtiel een bossfeer steken." Zo vormt het postzegelblaadje één geheel waarin illustratie en vormgeving elkaar versterken. Ook technisch combineert de illustrator verschillende technieken. De lijntekeningen werden eerst met grafiet uitgewerkt en daarna digitaal ingekleurd. Dat maakt het mogelijk om de kleuren zorgvuldig op elkaar af te stemmen en tegelijk de fijne details van het oorspronkelijke tekenwerk te behouden. en voor het oor Bijzonder aan deze uitgifte is ook de QR-code op de postzegels. Wie ze scant, komt terecht op een pagina waar de roep van elke specht te beluisteren is. Voor De Raedt is dat veel meer dan een leuke extra. "Dat geluid, dat is de meerwaarde. Dat is weer het nieuwe." Wie vogels wil leren herkennen, kijkt volgens hem immers niet alleen met zijn ogen. "Je hoort de vogels voordat je ze ziet. En als je die geluiden wel leert kennen, dan weet je wel op wat je moet letten." De QR-code maakt van het postzegelblaadje daardoor niet alleen een verzamelobject, maar ook een praktisch hulpmiddel voor wie met andere oren door het bos wil wandelen. Zoals bij zijn andere postzegeluitgiften ontwierp De Raedt niet alleen de illustraties, maar ook het volledige postzegelblaadje. Daardoor sluiten de postzegels, de achtergrond en alle grafische elementen naadloos op elkaar aan. Voor verzamelaars levert dat een uitgifte op waarin vormgeving, natuurbeleving en filatelie mooi samenvallen. Veldgids op postzegelformaat Voor wetenschappelijk illustrator Joris De Raedt was dat precies de bedoeling. Hij maakte jarenlang identificatieplaten voor natuurgebieden en vogelgidsen. Daarbij draait alles om één vraag: hoe help je iemand om een soort correct te herkennen? "Je moet eigenlijk de essentie van een soort eruit halen en de belangrijke kenmerken naar voren brengen, de minder belangrijke weg laten, zodat je eigenlijk ook makkelijker de ene soort van de andere kunt onderscheiden." Die ervaring zie je meteen terug op het postzegelblaadje. Alle spechten zijn bewust in exact dezelfde houding afgebeeld. Daardoor vallen de verschillen tussen de soorten veel sneller op. De fijne hulplijntjes wijzen bovendien naar de kenmerken waarop je moet letten. "Ze zijn allemaal in dezelfde positie getekend, bewust, zodat je ze heel goed kunt vergelijken met elkaar, wat de verschillen zijn. En dan heb je die geluidsopname als extra. Dus je hebt eigenlijk, bij wijze van spreken, een postzegelblaadje dat je zo uit een veldgids zou kunnen halen." Echte spechten? Dat de uitgifte Echte spechten in onze natuur heet, is trouwens geen toevallige keuze. In België leven namelijk zes soorten uit de spechtenfamilie, maar één daarvan, de draaihals, behoort niet tot de groep van de echte spechten. Bovendien moest het postzegelblaadje compacter worden, waardoor er plaats was voor vijf postzegels. "Dan moest het om wetenschappelijk correct te zijn voor mij wel de echte spechten worden." 18 d. e. a. b. c. Postzegels a. Groene specht - Picus viridis b. Kleine bonte specht - Dryobates minor c. Middelste bonte specht - Leiopicus medius d. Zwarte specht - Dryocopus martius e. Grote bonte specht - Dendrocopus major Met de QR-codes op de postzegels kan je de geluiden van de spechten ontdekken. Blaadje Achtergrond van gestileerde natuurelementen zoals takken, bladeren,... in hetzelfde kleurenpalet van de spechten. Tekeningen & lay-out Joris De Raedt Waarde van de postzegels 1 NAT Prijs van het blaadje 8,15 € Formaat van de postzegels a : 50mm x 60mm – b : 30mm x 30mm – c : 30mm x 40mm – d : 50mm x 70mm – e : 30mm x 60mm Formaat van het blaadje 90mm x 150mm Indeling van het blaadje 5 postzegels Oplage 26.447 blaadjes Papier 100% gerecycleerd FSC ISO 14001 Postzegels die als verzamelobjecten worden bewaard, bereiken daarmee het einde van hun cyclus, terwijl ontwaarde postzegels bij het papierafval worden gevoegd en gerecycled. Alle postzegels worden op FSC-gecertificeerd papier gedrukt. Tanding 11 1/2 Drukprocedé Offset Repro - druk Bpost Philately & Stamps Printing 7 6

RkJQdWJsaXNoZXIy ODM0ODQ=